امتياز عليخان العرشي
15
ترجمه استناد نهج البلاغه ( فارسى )
ششم : « مدارك نهج البلاغة » از آقاى رضا استادى ، قم 1396 ه . ق . همهء نويسندگانى كه در رديفهاى 4 ، 5 ، 6 ذكر كردهايم از كتاب « استناد نهج البلاغة » اثر مرحوم امتياز عليخان عرشى بهرهء فراوان بردهاند . در خاتمه بايد بيفزايم كه نويسندگان و محققانى كه در بارهء « نهج البلاغه » اثرى از خويش باقى گذاردهاند بيشتر در مطاوى تأليفات خود به ذكر سند و نقد محدثان « نهج » نيز پرداختهاند اما از آن جا كه تنها به آثار مستقل در اين باب عنايت داشتهايم ، اين گونه كتابها را فرو گذاشتهايم . زيرا در اين صورت ناگزير مى شديم در درجهء نخست از « شرح ابن ابى الحديد » معتزلى ( ف 656 ه . ق ) ياد كنيم خاصه كه نامبرده در شرح خود گنجينههاى ارزندهاى را در ميان منابع خود نهاده است كه غالبا يا از ميان رفتهاند و يا اندكى از آنها باقى نمانده است . روش تحقيق نويسندهء كتاب حاضر « استناد نهج البلاغة » بر اساس زير است : الف : بحث در جمع و گرد آورى « نهج البلاغه » . ب : اقوال و اظهار نظر مورخان و اختلاف نظر ايشان در بارهء گرد آورندهء « نهج البلاغه » . ج : رد اقوال مورخانى كه « نهج » را از تأليفات شريف مرتضى مى دانند . د : استناد به آثار شريف رضى براى اثبات انتساب كتاب « نهج البلاغه » به او . ه : بررسى اقوال محققان كه با شريف مرتضى و شريف رضى معاصر بودهاند . و : بررسى اسناد و مدارك « نهج البلاغه » از منابع شيعى و سنى كه پيش از سيد رضى بوده است . ز : نام راويان و ناقلان سخنان امام ( ع ) . و ناگفته نماند چنانچه از مطالب اين كتاب بر مى آيد مؤلف محترم توفيق دسترسى و مراجعهء مستقيم بر بعضى از منابع را نداشته است و لذا آنها را بواسطه نقل كرده است . اما سهم اين جانب در تقديم كتاب حاضر از اين قرار است : 1 - تمام پاورقيها ( به استثناى معدودى ) از آنها از اضافات مترجم است ( 1 ) . 2 - انتخاب ترجمهء كلمات قصار امام ( ع ) و قطعههاى سر فصل خطبهها .
--> ( 1 ) ترجمهء متن نهج البلاغه از ترجمهاى كه بهمت آقاى دكتر مبشرى و اين جانب كه مقابله و تنقيح سرتاسر كتاب را انجام دادهام ، استفاده گرديد .